สหภาพยุโรปได้ออกกฎระเบียบว่าด้วยการป้องกัน ต่อต้าน และขจัดการทำประมงที่ผิดกฎหมาย ไม่รายงาน และไร้การควบคุม หรือกฎระเบียบ IUU (Illegal, Unreported and Unregulated Finishing) ซึ่งคณะมนตรียุโรปได้ประกาศการบังคับใช้กฎระเบียบดังกล่าวอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2551 และจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2553 เป็นต้นไป 

ประเทศไทยในฐานะประเทศที่ทำการประมงและเป็นผู้ผลิตและส่งออกสินค้าประมงที่มีความสำคัญรายหนึ่งของโลก โดยมีตลาดยุโรปเป็นตลาดสำคัญสำหรับการส่งออกสินค้าประมงของไทยด้วย จึงต้องทำความเข้าใจเกี่ยวกับระเบียบใหม่นี้และปรับตัวให้สอดคล้องเพื่อไม่ให้เป็นอุปสรรคต่อการค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นที่ว่าสินค้าประมงที่จะส่งออกมายังตลาดสหภาพยุโรปจะต้องมีใบรับรองการจับสัตว์น้ำที่ออกโดยหน่วยงานที่รับผิดชอบของประเทศเจ้าของสัญชาติ (ประเทศเจ้าของธง) ของเรือประมงที่ใช้จับสัตว์น้ำกำกับมาด้วย เพื่อรับรองว่าการจับสัตว์น้ำดังกล่าวได้กระทำถูกต้องตามกฎหมาย กฎระเบียบ และมาตรการการอนุรักษ์และการบริหารจัดการระดับนานาชาติ ที่สำคัญ แผนการออกใบรับรองการจับสัตว์น้ำดังกล่าวจะครอบคลุมทั้งสินค้าประมงแปรรูปและไม่แปรรูป ยกเว้นสัตว์น้ำจืด ปลาสวยงาม สินค้าสัตว์น้ำที่มาจากการเพาะเลี้ยง ซึ่งเกิดมาจากลูกสัตว์น้ำหรือตัวอ่อน หรือหอยสองฝาบางชนิด

สหภาพยุโรปเห็นว่าการทำการประมงแบบ IUU เป็นปัญหาระดับโลกซึ่งส่งผลกระทบต่อทุกประเทศ โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาที่ตั้งอยู่ตามชายฝั่ง ซึ่งชุมชนบางกลุ่มของประเทศเหล่านั้นยังต้องพึ่งพาอุตสาหกรรมการประมงแต่เพียงอย่างเดียว ดังนั้น การมีกลไกความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพระหว่างสหภาพยุโรปกับประเทศที่สามเพื่อขจัดการทำการประมงแบบ IUU และเพื่อสร้างโอกาศดีให้แก่ชาวประมงและผู้ปฏิบัติตามมาตรการเพื่อการอนุรักษ์และการบริหารจัดการ จึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง นอกจากนั้น การทำประมงแบบ IUU ยังถือเป็นภัยร้ายแรงต่อการพัฒนาอย่างอย่างยืนของทรัพยากรสิ่งมีชีวิตทางทะเล ซึ่งเป็นแหล่งอาหารประเภทโปรตีนที่สำคัญของประชากรโลก ดังนั้น การร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรสิ่งมีชีวิตทางทะเลให้คงไว้จะเป็นการสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารให้แก่ประชากรโลกได้อย่างยั่งยืน

คณะกรรมาธิการยุโรปได้ต่อสู้กับการประมงแบบ IUU มาเป็นระยะเวลากว่าทศวรรษ โดยความพยายามหลักในการผลักดันนโยบายดังกล่าวเริ่มต้นจากการออกแผนปฏิบัติการปี 2545 (Action Plan, 2002) ซึ่งได้รับแนวคิดโดยตรงจากแผนปฏิบัติการระหว่างประเทศปี 2544 ขององค์กร FAOs ว่าด้วยการป้องกัน ต่อต้าน และขจัดการประมงแบบ IUU (FAOs International Plan for Action, 2001) อย่างไรก็ตาม ความพยายามขององค์กรระหว่างประเทศยังไม่ส่งผลสำเร็จในการลดขอบเขตของการดำเนินกิจกรรมการทำประมงแบบ IUU ซึ่งปัจจุบันกำลังส่งผลกระทบต่อสัตว์น้ำมากมายหลายชนิดยิ่งขึ้นในทุกภาคพื้นมหาสมุทรทั่วโลก

สถิติภาพรวมแสดงให้เห็นว่าปริมาณกิจกรรมการประมงแบบ IUU ทั่วโลก มีมูลค่าประมาณ 10,000 ล้านยูโร/ต่อปี ซึ่งทำให้สามารถนับได้ว่าการทำประมงแบบ IUU เป็นผู้ผลิตสินค้าประมงที่มากที่สุดเป็นอันดับสองของโลก ที่สำคัญ ประชาคมยุโรปเป็นหนึ่งในกลุ่มประเทศที่มีกองเรือประมงใหญ่ที่สุดในโลกและมีกำลังการจับสัตว์น้ำมากเป็นอันดับที่ 3 ของโลก นอกจากนี้ ประชาคมยุโรปยังเป็นผู้นำเข้าสินค้าประมงมากเป็นอันดับ 1 ของโลกอีกด้วย โดยในปี 2550 ประชาคมยุโรปนำเข้าสินค้าประมงเกือบ 16,000 ล้านยูโร และคาดว่าการนำเข้าดังกล่าวนั้นเป็นการนำเข้าจากการทำประมงแบบ IUU ประมาณ 1,100 ล้านยูโร ตามสถิติของปี 2548

สหภาพยุโรปจึงได้ออกกฎระเบียบ IUU นี้ขึ้น อันเป็นเครื่องมือที่โปร่งใสและไม่เลือกปฏิบัติ โดยจะบังคับใช้กับเรือประมงทุกลำที่มีความเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรสัตว์น้ำทางทะเลเพื่อวัตถุประสงค์ทางการค้า กฎระเบียบ IUU มุ่งป้องกัน ต่อต้าน และขจัดการค้าสินค้าประมงทุกประเภทที่มาจากการประมงแบบ IUU ที่จะเข้าสู่ประชาคมยุโรป ในทั่วทุกน่านน้ำ และการเข้าไปเกี่ยวข้องในกิจกรรมการประมงแบบ IUU ของประเทศสมาชิกประชาคมยุโรป ไม่ว่าเป็นเรือประมงที่ถือธงสัญชาติใดก็ตาม

เพื่อบรรลุความสำเร็จของเป้าหมายดังกล่าว ประชาคมยุโรปได้จัดทำระบบการออกใบรับรองการจับสัตว์น้ำ (a European Community catch certification scheme หรือ the certificate scheme) เพื่อปรับปรุงระบบการตรวจสอบย้อนกลับของสินค้าประมงทุกประเภทที่มีการค้าขายกับประชาคมยุโรป โดยไม่คำนึงว่าจะผ่านการคมนาคมขนส่งรูปแบบใด และใช้ครอบคลุมทุกขั้นตอนของกระบวนการผลิต นับได้ว่าจากอวนจับปลาสู่จานอาหารเลยก็ว่าได้

กฎระเบียบดังกล่าวยังมีมาตรการลงโทษทั้งเรือประมงที่ทำการประมงแบบ IUU และประเทศที่สามที่ไม่ให้ความร่วมมือในการต่อสู้กับการทำประมงแบบ IUU ด้วย

- สำหรับเรือประมงที่ทำการประมงแบบ IUU: ประเทศเจ้าของธงของเรือที่ใช้จับสัตว์น้ำซึ่งถูกต้องสงสัยว่าทำการประมงแบบ IUU จะได้รับการแจ้งผ่านข้อเรียกร้องอย่างเป็นทางการเพื่อตั้งข้อกล่าวหาว่าดำเนินการประมงแบบ IUU ซึ่งหากประเทศเจ้าของธงนั้นๆ ไม่ดำเนินมาตรการที่เหมาะสมเพื่อตอบสนองต่อข้อกล่าวหาดังกล่าว เรือประมงนั้นๆ จะถูกใส่ชื่อไว้ในรายชื่อของเรือประมงที่ทำการประมงแบบ IUU โดยไม่มีการคำนึงว่าเป็นธงของชาติใด โดยจะมีมาตรการลงโทษเรือที่ฝ่าฝืนกฎ ได้แก่ การเพิกถอนใบอนุญาตการจับสัตว์น้ำ การระงับการดำเนินการค้าสินค้าประมงจากเรือดังกล่าวกับประชาคมยุโรป และการห้ามไม่เรือประมงนั้นๆ เข้าสู่ท่าเรือของประเทศสมาชิก EU (ยกเว้นกรณีเหตุการณ์ที่คาดไม่ถึงหรือการขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน)

- สำหรับประเทศที่สามที่ไม่ให้ความร่วมมือ: คณะกรรมาธิการยุโรปจะระบุรายชื่อประเทศที่สามที่ไม่ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ในการต่อสู้กับการทำประมงแบบ IUU หากประเทศที่สามไม่สามารถปฏิบัติตามหน้าที่ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศในฐานะรัฐเจ้าของธง รัฐเจ้าของท่าเรือ รัฐชายฝั่งทะเล และรัฐเจ้าของตลาด โดยประชาคมยุโรปจะห้ามการค้าสินค้าประมงไม่ว่าทางตรงและทางอ้อมกับประเทศที่สามที่ไม่ให้ความร่วมมือ และห้ามการดำเนินกิจกรรมการประมงร่วมกันระหว่างประชาคมยุโรปกับเรือประมงที่ถือธงของประเทศที่ไม่ให้ความร่วมมือเหล่านี้ รวมทั้งการขาย/ซื้อเรือประมงให้แก่/หรือจากผู้ประกอบการของประชาคมด้วย

นอกจากนั้น กฎระเบียบดังกล่าวยังมีมาตรการลงโทษที่ใช้ทั้งกับเรือประมงและผู้ประกอบการหรือผู้ที่ให้การสนับสนุนการทำประมงแบบ IUU ของประชาคมยุโรปเองและของประเทศที่สาม เพื่อให้บุคคลและนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการทำประมงแบบ IUU ดังกล่าวไม่สามารถได้รับประโยชน์จากการประมงแบบนี้ได้อีก

ผู้ส่งออกสินค้าสัตว์น้ำจากประเทศไทยมาสหภาพยุโรปและผู้ประกอบการประมงที่ทำการประมงทั้งในน่านน้ำและนอกน่านน้ำคงจะต้องมีการเตรียมพร้อมและปรับตัวเพื่อจะปฏิบัติตามกฎระเบียบสหภาพยุโรปฉบับนี้ ที่จะบังคับใช้วันที่ 1 มกราคม 2553

โดยกรมประมงจะจัดสัมมนาเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับกฎระเบียบใหม่ดังกล่าวของสหภาพยุโรปและผลกระทบที่อาจมีต่อประเทศไทย ในวันที่ 27 พฤศจิกายน 2551 ที่โรงแรมรามาการ์เดนท์ กรุงเทพฯ

 ผู้สนใจ ติดต่อกองประมงต่างประเทศ กรมประมง ได้ที่ Tel: 02-562-0529 และ 02-579-7939 หรือ http://www.fisheries.go.th/fish/web/

Add this page to your favorite Social Bookmarking websites

Related Items:

1. EU ประกาศรายชื่อเรือประมงที่ลักลอบการทำประมงที่ผิดกฎหมาย
2. EU ลงนามข้อตกลงร่วมกับ US ในการต่อต้านการทำประมงที่ผิดกฎหมาย (IUU)
3. กรมประมงเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติตามกฎป้องกันการประมงที่ผิดกฎหมายของอียู
4. ข้อมูลเชิงลึกจากประเทศสมาชิก EU กับการเข้มงวดในการปรับใช้กฎระเบียบ IUU
5. ทีมประเทศไทย ณ กรุงบรัสเซลส์ พบหน่วยงานประมงของอียูเรื่องกฎการป้องกันการประมงที่ผิดกฎหมาย