หนังสือเดินทางที่ทางการไทยออกให้ มีอายุใช้งาน 5 ปี และเมื่อครบ 5 ปีแล้ว สามารถต่ออายุได้อีก 1 ครั้ง ซึ่งจะมีอายุใช้งานต่อไปได้อีก 5 ปี รวมอายุการใช้งานของหนังสือเดินทางไทยคือ 10 ปี เมื่อครบ 10 ปีแล้ว หากประสงค์จะถือหนังสือเดินทางไทย จะต้องยื่นคำร้องขอมีหนังสือเดินทางเล่มใหม่
1.การต่ออายุ เอกสารประกอบคำร้องขอต่ออายุหนังสือเดินทาง สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านอย่างละ 2 ชุด
- รูปถ่าย 2 นิ้ว หน้าตรง ไม่สวมหมวก รวม 2 ใบ
- หนังสือเดินทางเล่มที่จะต่ออายุ พร้อมสำเนาหน้าที่มีข้อมูลผู้ถือหนังสือเดินทาง 2 ชุด
2.การยื่นขอมีหนังสือเดินทางเล่มใหม่ เอกสารประกอบคำร้องขอมีหนังสือเดินทางเล่มใหม่ สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้านอย่างละ 2 ชุด
- สำเนาสูติบัตร (กรณีผู้ร้องเป็นผู้เยาว์ อายุต่ำกว่า 20 ปี และยังไม่มีบัตรประจำตัวประชาชน)
- กรณีผู้ร้องเป็นผู้เยาว์ อายุต่ำกว่า 20 ปี ต้องให้บิดาและมารดา หรือผู้มีอำนาจปกครองลงนามในคำร้อง หรือลงนามในแบบฟอร์ม หนังสือให้ความยินยอม
- หนังสือเดินทางเล่มเก่า พร้อมสำเนาหน้าที่มีข้อมูลผู้ถือหนังสือเดินทาง 2 ชุด
- รูปถ่าย 2 นิ้ว หน้าตรง ไม่สวมหมวก รวม 3 ใบ
- หลักฐานอื่นๆ ถ้ามี เช่น ใบเปลี่ยนชื่อ ใบเปลี่ยนนามสกุล ฯลฯ
งานสัญชาติถือเป็นงานในส่วนของทะเบียนราษฎร ทั้งนี้ ภารกิจของสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ หลายอย่าง เป็นเรื่องที่มีความเกี่ยวพันกับเรื่องสัญชาติ เช่น การที่จะต้องออกขอสูติบัตรให้เด็ก ซึ่งต้องพิจารณาประเด็นเรื่องสัญชาติของบิดา-มารดาเป็นสำคัญ ทั้งนี้ กล่าวได้ว่า การปฏิบัติงาทุกอย่างที่เกี่ยวกับคนไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การดำเนินการด้านเอกสาร จะต้องมีความชัดเจนของการมีสัญชาติไทยของบุคคลนั้นอยู่ด้วยเสมอ เพื่อเป็นพื้นฐานเบื้อง ต้นที่สำคัญที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่จะดำเนินการในเรื่องต่างๆ ให้ต่อไป
สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ จะออกใบมรณบัตรให้บุคคลที่เสียชีวิตนอกราชอาณาจักร ที่
- เป็นบุคคลสัญชาติไทย
- เป็นคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร ตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ.2522
เด็กสัญชาติไทยที่เกิดนอกราชอาณาจักร ซึ่งมีบิดาหรือมารดาเป็นบุคคลสัญชาติไทย ต้องขอรับสูติบัตรไทยจากสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่
- เอกสารประกอบการยื่นขอสูติบัตร สูติบัตรที่ออกให้โดยทางการของประเทศที่เกิด
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน/สำเนาทะเบียนบ้าน/สำเนาหนังสือเดินทาง/หลักฐานการสมรสของบิดามารดา
- ข้อควรทราบ เด็กที่เกิดจากมารดาซึ่งเป็นบุคคลสัญชาติไทย ย่อมได้สัญชาติไทย
- เด็กที่เกิดจากบิดาสัญชาติไทย มารดาเป็นชาวต่างชาติ และบิดา-มารดา ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน ย่อมไม่ได้สัญชาติไทย
การจดทะเบียนรับบุตรบุญธรรม ณ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ เป็นไปตามกรณีที่มีผู้อาศัยอยู่ในต่างประเทศ (ซึ่งอาจจะเป็นคนไทยหรือชาวต่างชาติ) ได้ดำเนินการขอรับบุตรบุญธรรมจากทางการไทยเพื่อนำไปอุปการะเลี้ยงดูในต่าง ประเทศ โดยเริ่มตั้งแต่การยื่นเรื่องแจ้งความประสงค์ต่อกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ (ซึ่งอาจกระทำได้โดยตรง หรือผ่านหน่วยงาน/องค์กรในต่างประเทศต่างๆ) ผ่านขั้นตอนการทดลองเลี้ยงดูเด็กในต่างประเทศ และผ่านการพิจารณาความเหมาะสมและความพร้อมแล้ว ทั้งนี้ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ อาจเข้าไปมีส่วนได้ตั้งแต่ขั้นตอนการตรวจสภาพครอบครัวของผู้ขอรับบุตร บุญธรรม และเมื่อกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการอนุมัติแล้ว จะส่งเรื่องให้สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่เป็นผู้จดทะเบียนรับบุตร บุญธรรมให้ผู้ร้อง
การจดทะเบียนรับรองบุตร เป็นไปตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 มาตรา 1548
มาตรา 1548 บิดาจะจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายได้ต่อเมื่อได้รับความยินยอมของเด็กและมารดาเด็ก
ในกรณีที่เด็กและมารดาเด็กไม่ได้มาให้ความยินยอมต่อหน้านายทะเบียน ให้นายทะเบียนแจ้งการขอจดทะเบียนของบิดาไปยังเด็กและมารดาเด็ก ถ้าเด็กหรือมารดาเด็กไม่คัดค้านหรือไม่ให้ความยินยอมภายในหกสิบวัน นับแต่การแจ้งนั้นถึงเด็กหรือมารดาเด็ก ให้สันนิษฐานว่าเด็กหรือมารดาเด็กไม่ให้ความยินยอม ถ้าเด็กหรือมารดาเด็กอยู่นอกประเทศไทยให้ขยายเวลานั้นเป็นหนึ่งร้อยแปดสิบ วัน
ในกรณีที่เด็กหรือมารดาเด็กคัดค้านว่าผู้ขอจดทะเบียนไม่ใช่บิดา หรือไม่ให้ความยินยอม หรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ การจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรต้องมีคำพิพากษาของศาล
เมื่อศาลได้พิพากษาให้บิดาจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรได้ และบิดาได้นำคำพิพากษาไปขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียน ให้นายทะเบียนดำเนินการจดทะเบียนได้
- ข้อควรทราบ นการให้ความยินยอมการจดทะเบียนรับรองบุตรที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุล ทั้งมารดาและบุตรจะต้องมาให้คำยินยอมอย่างชัดแจ้ง
- บิดาจะพาบุตรมาขอจดทะเบียนรับรองบุตร โดยอ้างเหตุผลว่ามารดายังไม่สามารถให้ความยินยอมได้เพราะยังอาศัยอยู่ ณ อีกประเทศหนึ่งไม่ได้
สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุล จะจดทะเบียนหย่าให้ได้ ในกรณีที่คู่สมรสทั้งสองฝ่าย (ไม่ว่าจะมีสัญชาติใด)ได้จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทย
- เอกสารประกอบการจดทะเบียนหย่า ณ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุล สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน
- ทะเบียนสมรส
สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลไทยสามารถดำเนินการจดทะเบียนสมรสให้ได้ หากเป็นการจดทะเบียนระหว่างชายและหญิงไทย หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นบุคคลสัญชาติไทย
- เอกสารประกอบการจดทะเบียนสมรส ณ สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุล สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน
- กรณีผู้ขอจดทะเบียนสมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นผู้เยาว์ อายุต่ำกว่า 20 ปี ผู้มีอำนาจปกครองจะต้องลงนามให้ความยินยอมในทะเบียนสมรส หรือทำหนังสือให้ความยินยอมมอบให้สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุล
- ผู้ขอจดทะเบียนทั้งสองฝ่ายต้องมาลงลายมือชื่อต่อหน้านายทะเบียนเกร็ดความรู้การจดทะเบียนสมรสในต่างประเทศ
- ชายและหญิงไทย หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นบุคคลสัญชาติไทยและอีกฝ่ายเป็นชาวต่างชาติ สามารถขอจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยได้ที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลไทย หรือจะจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายต่างชาติก็ได้ ซึ่งในกรณีที่จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายต่างชาติ จะมีผลสมบูรณ์ตามกฎหมายไทยเช่นกัน
- กรณีที่คนไทยจดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติตามกฎหมายของคู่สมรส สามารถบันทึกสถานะสมรสในประเทศไทยได้โดยการนำทะเบียนสมรสไปแปล และรับรองเอกสาร และนำไปจดทะเบียนสถานะแห่งครอบครัวที่เขต/อำเภอ ที่มีทะเบียนบ้านอยู่
โดยที่ในปัจจุบัน ได้มีการย้ายถิ่นฐานของคนทุกชาติไปอยู่อีกประเทศหนึ่ง หรือไปประกอบธุรกิจ ไปศึกษา ฯลฯ อยู่ในประเทศอื่นๆ เป็นจำนวนมาก ความจำเป็นที่จะต้องใช้เอกสารส่วนบุคคลระหว่างประเทศ จึงเป็นสิ่งจำเป็น และมีเป็นจำนวนมาก สถานเอกอัครราชทูต/สถาน-กงสุลใหญ่ จึงมีภารกิจที่สำคัญอีกประการหนึ่ง ในการดำเนินการให้เอกสารต่างๆ ทั้งที่มีต้นกำเนิดจากประเทศไทย หรือมีต้นกำเนินจากประเทศต่างๆ สามารถนำไปใช้ในอีกประเทศหนึ่งได้ ซึ่งหลักการนี้ ได้รับการยอมรับเป็นสากล ทุกประเทศนำไปยึดถือเป็นหลักปฏิบัติ
งานนิติกรณ์ อาจแบ่งได้เป็น
1.การรับรองเอกสาร ประกอบด้วย การรับรองว่าเป็นเอกสารจากต้นฉบับ และการรับรองลายเซ็นเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศของไทย และเจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศของประเทศอื่น เป็นต้น
2.การออกหนังสือรับรอง เช่น หนังสือรับรองสัญชาติ
- หนังสือรับรองข้อเท็จจริงของกฎหมายไทยด้านต่างๆ
- หนังสือรับรองใบเกิด/สถานที่เกิด
- หนังสือรับรองชื่อ/นามสกุล
- หนังสือรับรองว่าเป็นบุคคลคนเดียวกัน
- หนังสือรับรองสถานบันการศึกษาของไทย
- หนังสือรับรองการมีสถานภาพนักเรียน/นักศึกษา (เพื่อนำไปใช้ผ่อนผันการเกณฑ์ทหาร)
- ฯลฯ
