ในที่สุดกรอบแผนงานฉบับที่ 7 (7th Framework Programme, FP7) ที่เสนอโดยคณะกรรมาธิการสหภาพยุโรป ก็ผ่านการพิจารณาของสภาสหภาพยุโรปในรอบที่ 2 แล้ว เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2549 และเริ่มรับข้อเสนอโครงการในวันที่ 22 ธันวาคม 2549 ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2550 และสิ้นสุดแผนในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2556 นับว่าเป็นแผนงานที่มีระยะเวลาการดำเนินงานยาวถึง 7 ปี แผนงานนี้ บางส่วนเป็นการดำเนินงานที่ต่อเนื่องจากกรอบแผนงานฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2545 – 2549) ซึ่งสิ้นสุดในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2549 โดยกรอบแผนงานฉบับที่ 7 ได้รับงบประมาณสนับสนุนถึง 50,521 ล้านยูโร และมีในแผนงานวิจัยทางด้านนิวเคลียร์อีก 2,700 ล้านยูโร และเป็นกรอบแผนงานการวิจัยและการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยี ที่เน้นความเชื่อมโยงกับภาคธุรกิจรวมทั้งวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมมากกว่ากรอบแผนงานฉบับที่ 6 รวมทั้งตอบสนองต่อความต้องการจ้างงานและขีดความสามารถในสหภาพยุโรป ซึ่งแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มกิจกรรมใหญ่ ประกอบด้วย ความร่วมมือ ความคิด ประชาชน และขีดความสามารถ

ภายใต้กิจกรรม “ความร่วมมือ” จะมีการดำเนินงานทั้งในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและกับประเทศที่เกี่ยวข้องด้วย ซึ่งความร่วมมือทางด้านการวิจัยจะมี 10 กลุ่มหัวข้อ ดังจะได้กล่าวในภาพรวมของแต่ละกลุ่มหัวข้อ ดังนี้

1. สุขภาพ เน้นการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ เทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อสุขภาพ การแปลงผลงานวิจัยสู่สุขภาพมนุษย์ การส่งมอบสุขภาพที่ดีแก่ประชากรยุโรป

2. อาหาร การเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ กิจกรรมครอบคลุมถึงการผลิตที่ยั่งยืนและการบริหารทรัพยากรชีวภาพ การจัดทำมาตรการ นโยบายและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนเศรษฐกิจชีวภาพฐานความรู้แห่งยุโรป การควบคุมในห่วงโซ่อาหาร วิทยาศาสตร์สิ่งมีชีวิตและเทคโนโลยีชีวภาพสำหรับผลิตภัณฑ์และกระบวนการที่เป็นการปรับปรุงพันธุ์พืช ทรัพยากรป่า อาหารสัตว์ ผลิตภัณฑ์ทางทะเล และเทคโนโลยีชีวมวลสำหรับพลังงาน สิ่งแวดล้อม และผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่มสูง

3. เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ครอบคลุมถึงเครือข่ายและบริการเกี่ยวกับเสถียรภาพและความมั่นคงเชิงโครงสร้างพื้นฐาน การดำเนินการและความเชื่อถือในองค์ประกอบและระบบอิเล็กทรอนิกส์ ระบบเทคโนโลยีชีวภาพส่วนบุคคล และการบริหารจัดการสาระทางด้านดิจิตอล

4. วิทยาศาสตร์นาโน เทคโนโลยีนาโน เทคโนโลยีวัสดุและผลิตภัณฑ์ใหม่ ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาความรู้ในการสร้างผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ ขณะเดียวกันก็ลดผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมให้น้อยที่สุดด้วย

5. พลังงาน กิจกรรมทางด้านพลังงานครอบคลุมประเด็นไฮโดรเจนและเซลล์พลังงาน การใช้พลังงานทดแทนในการผลิตกระแสไฟฟ้า เชื้อเพลิง ความร้อน ความเย็น เทคโนโลยีการดักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์โดยไม่ให้ปล่อยออกสู่บรรยากาศเลย เทคโนโลยถ่านหินสะอาด เครือข่ายพลังงานที่ดี ประสิทธิภาพและการประหยัดพลังงาน ความรู้สำหรับการจัดทำนโยบายทางด้านพลังงาน

6. สิ่งแวดล้อม โดยจะดำเนินการเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาวภูมิอากาศ มลพิษและความเสี่ยง เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม เครื่องมือในการประเมินและการสังเกตโลก

7. ขนส่ง ที่กล่าวในกรอบแผนงาน ฉบับที่ 7 ครอบคลุมถึงการบินอวกาศ การโดยสารทางอากาศที่ปลอดภัย และมีการปลดปล่อยก๊าซมลพิษลดลง การบริการจราจรทางอากาศ การบินที่มีประสิทธิภาพเชิงสิ่งแวดล้อม

8. เศรษฐกิจ - สังคม และมนุษยศาสตร์ ซึ่งมีโจทย์ที่เกี่ยวกับการเจริญเติบโต การจ้างงานและขีดความสามารถในสังคมฐานความรู้ การผสมผสานในแง่วัตถุประสงค์ทางเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม นัยของแนวโน้มทางสังคม ปฏิสัมพันธ์ของยุโรปต่อโลกในแง่การค้า การย้ายถิ่น ความยากจน อาชญากรรม ความขัดแย้งและการแก้ปัญหา ประชาชนในสหภาพยุโรป ดัชนีชี้วัดสังคม - เศรษฐกิจและวิทยาศาสตร์สำหรับการจัดทำนโยบาย และกิจกรรมการฉายภาพอนาคต

9. อวกาศ ครอบคลุมทางด้านการประยุกต์ใช้ในการให้บริการสังคมยุโรป การค้นคว้าทางด้านอวกาศ และการสร้างความเข้มแข็งทางด้านอวกาศ อาทิ การพัฒนาดาวเทียมระบบสังเกตการณ์ กล้องส่องอวกาศ การขนส่งอวกาศ และการดำเนินชีวิตในอวกาศ

10. ความปลอดภัย ครอบคลุมการเชื่อมโยงข้อมูลความมั่นคงและความปลอดภัยของประชาชน รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐานและระบบที่เกี่ยวข้อง

กิจกรรมทางด้านความคิด จะมีการจัดตั้งสภาวิจัยแห่งยุโรป European Research Council (ERC) ซึ่งจะมีการจัดสรรทุนให้นักคิดค้นทั้งหลายในทุกสาขาการวิจัยที่มีความเป็นเลิศ ซึ่งทุนที่จัดสรรให้มี 2 ประเภท คือ “ทุนนักคิดค้นระดับสูง” เพื่อสนับสนุนการวิจัยแนวหน้า และ “ทุนประเดิมนักวิจัยอิสระ” ที่ประสงค์จะส่งเสริมนักวิจัยรุ่นเยาว์ให้ยึดอาชีพนักวิจัยอิสระทางด้านวิทยาศาสตร์ โดยจะเปิดกว้างให้กับนักวิจัยทั้งประเทศในสหภาพยุโรป และประเทศที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งที่ย้ายมาอยู่ในภูมิภาค

ประชาชน ซึ่งเน้นการพัฒนาอาชีพนักวิจัยตลอดชีวิต ทั้งโดยการสนับสนุนทุนนักวิจัยและการฝึกอบรมทางด้านการวิจัย เพื่อการปรับปรุงทักษะและสร้างทีมงานวิจัย กิจกรรมจะรวมถึงมาตรการที่จะสร้างความสมดุลเกี่ยวกับ “สมองไหล” ในภูมิภาค รวมทั้งการสร้างเครือข่ายนักวิจัยยุโรปที่ไปทำงานในต่างประเทศด้วยขีดความสามารถ จะพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการวิจัย การวิจัยเพื่อสนับสนุนวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม การดำเนินการนำร่องในเรื่อง “ความรู้แห่งภูมิภาค” ที่แสดงถึงพลวัตของวิวัฒนาการ รวมทั้งความจำเป็นที่จะสนับสนุนและส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างเชิงภูมิภาค การให้ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีต่อสังคมเพื่อให้คุ้นเคยกับวัฒนธรรมวิทยาศาสตร์ และจะมีการริเริ่มที่จะกระตุ้นให้เยาวชนมีความอยากรู้อยากเห็นทางด้านวิทยาศาสตร์รวมทั้งการสร้างแรงจูงใจในการศึกษาวิทยาศาสตร์ทุกระดับ สนับสนุนการพัฒนานโยบายวิจัยทั้งในระดับภูมิภาคและระดับประเทศ ส่งเสริมความร่วมมือในระดับสากล

ในส่วนของแผนงานยูราตอม ซึ่งจะเป็นการพัฒนาแหล่งพลังงานนิวเคลียร์ที่ปลอดภัยและยั่งยืน การใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และการป้องกันรังสีในอุตสาหกรรมและทางการแพทย์อย่างปลอดภัย รวมทั้งประสิทธิภาพและราคาเครื่องมืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งกิจกรรมจะมีทั้งการวิจัยและการฝึกอบรม รวมทั้งความร่วมมือในระดับสากล และการเผยแพร่ข้อมูลทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง

อย่างไรก็ดี ยังมีความข้องใจด้านจริยธรรมจากหลายฝ่าย อันเนื่องมาจากกรณีที่สหภาพยุโรปจะให้ทุนสนับสนุนการวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสเต็มเซลส์ (Stem cell)

สหภาพยุโรปเป็นกลุ่มประเทศที่มีการสะสมองค์ความรู้ในการสร้างความก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาช้านาน และกรอบแผนงาน ฉบับที่ 7 นี้ ได้เปิดโอกาสให้ประเทศนอกสมาชิกสามารถเข้าร่วมโครงการได้ นับว่าเป็นกรอบแผนงานที่นอกจากจะใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานเพื่อสร้างเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศสมาชิกในสหภาพยุโรปโดยตรงแล้ว ยังเป็นการสร้างเสริมฐานความรู้และเติมเต็มช่องว่างของสังคมสารสนเทศทั้งในภูมิภาคและทั่วโลกที่น่าติดตาม นอกจากนี้ การพัฒนานักวิทยาศาสตร์และนักเทคโนโลยีโดยการเคลื่อนย้ายนักวิจัย ทำให้นักวิจัยมีโอกาสได้ไปทำการวิจัยร่วมในห้องปฏิบัติการอื่น ซึ่งเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ในกลุ่มนักวิจัยโดยตรง จึงเป็นการหล่อหลอมให้นักวิจัยเป็นทุนทางปัญญาที่มีความคมชัดในบริบทและสารัตถะที่ดำเนินการอย่างแท้จริง อาจกล่าวได้ว่า กรอบแผนงานนี้ ควรค่าแก่การที่ประเทศไทยจะแสวงหาความร่วมมือในสาขาต่างๆ อย่างเป็นรูปธรรม รวมทั้งการพัฒนากำลังคนที่เกี่ยวข้อง เพื่อการมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ผลงานวิจัยที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งประเทศไทยและสหภาพยุโรป หรือแก้ปัญหาโจทย์ร่วมกันแบบชนะทั้งสองฝ่าย (win – win solution) อันจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะนำพาไปสู่การพัฒนาประเทศให้เป็น “สังคมเศรษฐกิจพอเพียงฐานความรู้และภูมิปัญญา”

“Parliament backs compromise deal on 7th Framework Programme” EUROPOLITICS ENVIRONMENTNo 713, December 2006

โดย ดร. จันทร์เพ็ญ เมฆาอภิรักษ์ อัครราชทูตที่ปรึกษา (ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี) สำนักงานที่ปรึกษาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงบรัสเซลส์ 1 มกราคม 2550

Add this page to your favorite Social Bookmarking websites

Related Items:

1. 6th และ 7th Framework Programme ด้านการวิจัยของสหภาพยุโรป: โอกาสด้านการวิจัยและพัฒนาของไทย
2. EU ยังด้อยกว่าสหรัฐฯและญี่ปุ่นในด้านนวัตกรรม
3. EU สนับสนุนการเข้ามาทำวิจัยของนักวิจัยจากประเทศนอกสหภาพยุโรป
4. Janez Potocnik เปิดตัว FP7
5. The University of Leuven กับการวิจัยระดับโลก